Bölgede Üzümde Artış Bekleniyor
Diyarbakır'da 16 yıl süren çalışmayla ıslah edilen üzüm çeşidiyle verimde artış sağlanacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi (UTAEM) kurulduğu 1962 yılından bu yana yaptığı çalışmalarla hem bölge hem de ülke tarımına ivme kazandırdı.
Buğday, arpa, kırmızı mercimek, nohut, pamuk, çeltik ve yem ile tıbbi ve aromatik bitkiler başta olmak üzere son olarak da tescillenen "Mazrone" üzümle birlikte 56 çeşidi ıslah eden merkez, çiftçinin yüksek verim elde etmesine ve sanayicinin de yüksek kaliteye ulaşmasına katkı sağladı.
Merkez, başta Diyarbakır, Mardin ve Batman olmak üzere Şanlıurfa ve Elazığ'da da yetiştirilen ve bölgede "şire", "Mezrone" veya "Mazrone" ismiyle bilinen üzüm çeşidinde son yıllarda artan kuraklık ve hastalıklar nedeniyle meydana gelen kayıpların önüne geçmek için çalışma başlattı.
Uzmanlar tarafından yaklaşık 16 yıl süren çalışmalarla ıslah edilen çeşit, Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünce "Mazrone" ismiyle tescillendi.
"Bu üzümün şıra ve şeker oranı yüksek"
GAP UTAEM Müdürlüğü Bahçe Bitkileri Bölümü Başkanı Murat Kaya, AA muhabirine, tescil edilen üzümün bölgede en çok tercih edilen çeşit olduğunu söyledi.
Son yıllarda bazı hastalık ve filoksera zararlısı (özellikle asmanın kök bölgesini emerek hastalık oluşmasına neden olan böcek) ile yağış azlığına bağlı yer altı sularının eksilmesinden kaynaklı söz konusu çeşidin yetiştirildiği bağların çoğunda kuruma ve verimde gerileme meydana geldiğini belirten Kaya, bu nedenle bu çeşitle ilgili ıslah çalışması başlattıklarını dile getirdi.
Çeşidin yaygın olarak Diyarbakır, Mardin ve Batman'ın bir bölümü ile Şanlıurfa ve Elazığ'ın Diyarbakır sınırlarına yakın bölgelerinde yetiştirildiğini anlatan Kaya, "Bu üzümün şıra ve şeker oranı yüksek, ince kabukludur. Yoğun olarak şıralık olarak kullanılmakta ama damak tadına çok uygun olduğu için sofralık da çok fazla tercih edilmekte. Kabuğu ince olduğundan ne kadar fazla yerseniz yiyin bu rahatsız etmeyen bir üzüm çeşidi." ifadelerini kullandı.
Kaya, bu üzümden yöredeki halk tarafından "kışlık tatlı" olarak tabir edilen başta pestil, sucuk ve pekmez olmak üzere farklı ürünler elde edildiğini kaydetti.
Islah çalışmaları kapsamında 2009'da hazırladıkları projenin kabul edilmesiyle 2010'da çalışmalara başladıklarını anlatan Kaya, şöyle konuştu: "Diyarbakır'ın Ergani ve Çermik ile Mardin'in Midyat ve Savur ilçelerinden toplam 9 köyde 5 bin 511 omca (üzüm asması) üzerinde çalışma yürüttük. Çalışmada belirlediğimiz 23 klonu müdürlük arazimize getirip koleksiyon bağımızı kurduk. 23 klondan kurduğumuz koleksiyon bağında yaptığımız çalışmalarda özellikle iklim koşulları, hastalık, zararlara dayanıklılık, verim ve kalite yönünden üstün özellik gösteren ileri çıkan bir kolon baş adayımızı belirledik. Bunu da tescilledik."
"Geleneksel yöntemle bölgede şu anda en fazla dekara 500 kilogram verim elde edilebiliyor ama tescil ettiğimiz çeşitle modern bağcılık yöntemleri kullanılarak 1500 kilogram çok rahat alınabilecek durumda ve böyle bir sonuç elde ettik." diyen Kaya, bunun da geleneksel bağcılığa göre 3 kat verim artışı sağlandığına dikkati çekti.
Bu çeşidinin bölge ve ülke ekonomisine büyük oranda katkı sunacağını anlatan Kaya, en kısa sürede bu çeşidi aşılı fidan olarak üreticilerle buluşturacaklarını, buna ilişkin damızlık bahçelerini oluşturduklarını bildirdi.
Merkezde 5 yıl önce üzümle ilgili anaç damızlık birimini kurduklarının fakat modern bağcılığın gelişmesi için aşı ünitesine ihtiyaç duyduklarını anlatan Kaya, "Tek sıkıntımız aşı ünitesi. Onun için de gerekli yerlere projeler sunduk. Aşı ünitesini kurarsak inşallah bölge üreticisine, çiftçisine, bağcısına güzel, sağlıklı, fidanlarımızı üretip bölge bağcılığına çok katkı sunacağımıza inanıyoruz." diye konuştu.
"Üzümün üreticilere ulaştırılması için çalışmalarımıza devam edeceğiz"
GAP UTAEM Meyvecilik Birim Sorumlusu Kenan Çelik de tescil edilen üzüm çeşidinde yardımcı araştırmacı olarak görev aldığını belirtti.
Yıllarca süren titiz ve meşakkatli bir çalışmanın sonucunda üzüm çeşidini tescil ettirmenin mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Çelik, şunları aktardı: "Bölgemiz için çok faydalı olacağını düşündüğümüz bu üzümün bölgedeki üreticilere ulaştırılması için çalışmalarımıza devam edeceğiz. Bölgedeki üzüm üreticilerinin en büyük eksikliklerinden birisi kaliteli fidana ulaşmak. Özellikle tescil edilen Mazrone çeşidinin aşılanmış fidanlarını en yakın zamanda üreticimize buluşturacağımızın müjdesini veriyoruz."
Web.tv
