Güneydoğu Haberleri - Son Dakika Güneydoğu Haber Güncel Gelişmeler

50 Bin Dekar Kazandırılacak

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde atıl durumda bulunan 50 bin dekar taşlık arazinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı desteğiyle tarıma kazandırılması hedefleniyor. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Hasan Maral, AA muhabirine, Cumhuriyet tarihinin en büyük bölgesel kalkınma projelerinden biri olan GAP kapsamında 36 yıldır bölge illerinin gelişimi için çok yönlü çalışmalar yürütüldüğünü söyledi. Güneydoğu'nun Türkiye'nin tarımsal üretim lokomotifi durumunda olduğunu belirten Maral, bölgede geniş ve verimli tarım topraklarının etkin ve katma değerli bir formata dönüştürülmesini istediklerini ifade etti. "2,5 milyon dönüm taşlık arazi var" Bölgenin üretim potansiyelini artırmaya yönelik çalışmaları sürdürmekte kararlı olduklarını dile getiren Maral, atıl durumdaki taşlık arazilerin tarıma kazandırılarak milli ekonomiye katkı sağlanmasının planlandığını vurguladı. Maral, şunları kaydetti: "Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 2,5 milyon dönüm taşlık arazi var. Bu taşlık arazilerin de tarıma kazandırılabilecek bölgeleri var. Biyoçeşitliliğin korunacağı alanlar var ve müdahale edilmemesi gereken farklı amaçlarla belki ileride işlevsellendirilme potansiyeli olan alanlar var. Biz bu 2,5 milyon dönüm alanda şu an bir analiz çalışmasını tamamlamak üzereyiz. GAP Eylem Planı 2028 hedefi kapsamında bölgedeki 50 bin dekarlık atıl ve taşlık arazinin bulunduğu alanların ıslahına dönük çalışmalar yapacağız. Bir hektar kuru tarım arazisini suluya dönüştürdüğünüzde yaklaşık 1600 dolarlık bir katma değer artışı sağlıyorsunuz. Taşlık, tarıma hiç açılmamış bir arazide ise sıfırdan aslında 1900 dolara varan bir ilave gelir artışı sağlıyorsunuz. Arazinin tamamını düşündüğümüzde çok ciddi bir gelir rakamına tekabül ediyor."

GAP Yatırımlarında Son Durum

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin kurak topraklarına 36 yıldır suyla bereket taşıyan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında yüzde 61'i tamamlanan sulama yatırımlarının, 2028'e kadar bitirilmesiyle 500 bini aşkın ek istihdamın sağlanması hedefleniyor. AA muhabirinin, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının kuruluşunun 36'ncı yıl dönümü dolayısıyla yaptığı derlemeye göre GAP, Cumhuriyet tarihinin en büyük bölgesel kalkınma projelerinden biri olarak kabul ediliyor. 9 ili kapsayan dev kalkınma hamlesi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, 27 Ekim 1989 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ve 6 Kasım 1989 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 388 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kuruldu. Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illerini kapsayan GAP Bölgesi Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yüzde 10'unu nüfusun ise yüzde 9,7'sini oluşturuyor. Proje, ilk olarak 1977'de "su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesi" amacıyla başlatıldı, 1989'da hazırlanan GAP Master Planı ile birlikte kapsamı genişletilerek tarımın yanı sıra enerji, sanayi, turizm, ulaşım ve yenilenebilir enerji gibi birçok sektörü içine alan çok yönlü bir kalkınma modeline dönüştü. Hedef 2028'te sulama projesini tamamlamak GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Hasan Maral, AA muhabirine, GAP bölgesinin Türkiye'nin tarımsal üretim lokomotif durumda olduğunu söyledi. Maral, pamuk üretiminin yüzde 70'i, kırmızı mercimeğin yüzde 98'i, buğdayın yüzde 20'si, mısırın yüzde 25'inin bölge illerinden üretildiğine dikkati çekti. GAP'ta planlanan 1,1 milyon hektarlık sulama alanının yüzde 61'ine denk gelen yaklaşık 675 bin hektarın bugün suyla buluşturulduğunu belirten Maral, 2028'e kadar 436 bin hektarlık ilave alanın daha sulamaya açılmasını hedeflediklerini dile getirdi. Bölgedeki kalkınmaya desteğiyle GAP'ın rüştünü ispatladığını vurgulayan Maral, şöyle devam etti: "Güneydoğu Anadolu Bölgesi, GAP'a yapılan yatırımlar sayesinde önemli mesafe aldı. Bu ilerlemeleri ihracat rakamlarından sosyal göstergelere kadar birçok bileşende görebiliyoruz. Geçtiğimiz yıllarda iki ayrı eylem planı uygulandı üçüncüsüne geçtik. Yeni plan 2024-2028 yıllarını kapsayacak ve bu çerçevede çok sektörlü birbirini tamamlayan bir yaklaşım barındıracak." Ek 500 bini aşan istihdam sağlanacak Maral, GAP kapsamındaki yatırımların sanayi, hizmet ve tarım sektörlerinde dolaylı olarak yaklaşık 2,5 milyon kişiye istihdam sağladığına vurgu yaptı. Bu istihdamın sulama alanlarının genişlemesi, üretim zincirlerinin oluşması, lojistik, gıda işleme, tekstil ve enerji gibi alanlarda oluşturulan yeni iş imkanlarını kapsadığını anlatan Maral, "Söz konusu sulama projesinin tamamlanmasıyla birlikte 500 bini aşan önemli bir istihdamın sağlanmasına da imkan tanıyacak. Böylece toplam istihdam sayısı doğrudan veya dolaylı 3 milyonu aşacak." şeklinde konuştu.

Şanlıurfa, Sonbaharda İlgi Gördü

Tarihi, kültürü, gastronomisi ve inanç turizmiyle öne çıkan Şanlıurfa'da, sonbahar aylarında turizm hareketliliği otellerde hafta sonları doluluk oranını yüzde 90'ın üzerine çıkardı. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Göbeklitepe ve Karahantepe ile Hazreti İbrahim’in doğduğu ve ateşe atıldığı yer olarak rivayet edilen Balıklıgöl gibi önemli tarihi alanlara sahip Şanlıurfa'da, eylül-ekim aylarında otellerdeki doluluk oranı özellikle hafta sonları yüzde 90'ı aştı. Kente gelen yerli ve yabancı misafirler, Şanlıurfa'nın tarihine tanık olmanın yanı sıra yöresel sıra gecelerine katılıp bölgenin yöresel lezzetlerini tatma fırsatı da buluyor. "Bu mevsim tam zamanı diyoruz" Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, AA muhabirine, kentte yaz döneminde hava sıcaklıklarının 40 derecenin üzerinde seyrettiğini onun için misafirlerin daha çok bahar aylarını tercih ettiğini söyledi. Kente gelen ziyaretçi sayısının her yıl arttığını dile getiren Şıldak, şöyle devam etti: "Özellikle hafta sonu yoğunluklarımız bir hayli yükseldi. Otel doluluk oranlarımız hafta sonları yüzde 90'ların üzerinde seyrediyor. Özellikle yabancı turist sayısında da artış görüyoruz. Ülkemizin bu bölgesinin yerli turist profili, yavaş yavaş yabancıların da katılmasıyla daha renkleniyor. Hem Uzakdoğu'dan hem Avrupa ülkelerinden farklı kültürlerden ziyaretçileri ağırlıyoruz. Gelenler burada kültür, tarih ve turizmin yanı sıra gastronomi, müzik ve halk kültürünün zengin ögelerini de görme, deneyimleme fırsatı buluyor. Bu mevsim tam zamanı diyoruz. Özellikle Kasım ayında küçük bir sömestr tatili var. Bütün ziyaretçilerimizi fırsat bilip Güneydoğu'da özellikle Şanlıurfa'ya bekliyoruz, davet ediyoruz." Şanlıurfa'da 14 alanda kazı çalışmalarının sürdüğünü ve bu coşkunun bitmeyeceğini aktaran Şıldak, "Arkeolojiye ve tarihe merak salmış insanlar için bu özel bir cazibe oluşturuyor. Bölgede ve turizm sektöründe heyecan devam edecek. Çünkü Şanlıurfa'nın altı da üstü de zengin." dedi. "Ekim ayı en yoğun ayımız" Turist Rehberleri Odaları Birliği Denetim Kurulu Üyesi Müslüm Çoban ise sonbaharla birlikte Şanlıurfa'da turizmin yoğun ve bereketli günler geçirdiğini ifade etti. Yoğunluktan memnun olduklarını belirten Çoban, "Gelen misafirlerin gelmeden rezervasyonlarını yapmalarını istiyoruz. Şanlıurfa turizmi Göbeklitepe ve Karahantepe'de yeni bulunan buluntularla birlikte çok ilgi çekiyor. Elimizdeki veriler Kasım ayının sonuna kadar yoğunluğun süreceğini gösteriyor. Ekim ayı en yoğun ayımız. Bazen özellikle hafta sonları otellerde yer bulamıyoruz. Bu yoğunluğun Kasım ayı sonuna, hatta Aralık ayına kadar sürmesini bekliyoruz." şeklinde konuştu. Kentte bir otelin işletmecisi Mehmet Fırat Sünbül de sonbahar döneminde artan turist hareketliliği nedeniyle yoğunluk yaşandığını belirterek, Şanlıurfa’nın turizm açısından verimli bir sezon geçirdiğini ifade etti. Son dönemde artan sahte sosyal medya hesaplarına karşı vatandaşları uyaran Sünbül, rezervasyon ve iletişim işlemlerinin yalnızca otelin resmi hesapları üzerinden yapılması gerektiğini belirtti.

Meteoroloji 6 İl İçin Uyarı Yaptı

Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğü, Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Batman, Siirt ve Şırnak için kuvvetli yağış uyarısı yaptı. Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğü Diyarbakır Bölge Tahmin ve Uyarı Merkezinden yapılan açıklamaya göre, yapılan son değerlendirmelere göre, bugün gök gürültülü sağanağın Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Batman, Siirt ve Şırnak'ta yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor. Vatandaşların sel, su baskını, yıldırım, ulaşımda aksamalar, çatı uçması, ağaç ve direk devrilmesi gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması istendi.

Kuvvetli Rüzgâr Uyarısı Yapıldı

Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğü, Güneydoğu Anadolu Bölgesi için kuvvetli rüzgar uyarısında bulundu. Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğü Diyarbakır Bölge Tahmin ve Uyarı Merkezinden yapılan açıklamaya göre, bugün öğle saatlerinden itibaren başlayarak bölge genelinde yarın gece yarısına kadar sürmesi beklenen rüzgarın kuzey ve batı yönlerden zaman zaman kuvvetli esmesi tahmin ediliyor. Vatandaşlar, ulaşımda aksamalar, çatı uçması, ağaç ve direk devrilmesi, toz savrulması gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması yönünde uyarıldı.

Meteorolojiden Güneydoğu İçin Uyarı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, 5 Temmuz Cumartesi gününden itibaren hava sıcaklığının, mevsim normallerinin 4 ila 6 derece üzerinde seyredeceği bildirildi. Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğü Diyarbakır Bölge Tahmin ve Uyarı Merkezinden yapılan açıklamaya göre, bölgede mevsim normallerinin üstüne çıkacağı tahmin edilen hava sıcaklıkları, 12 Temmuz Cumartesi gününe kadar mevsim normallerinin 4 ila 6 derece üzerinde seyredecek. Söz konusu periyotta en yüksek hava sıcaklığının Diyarbakır, Şanlıurfa ve Batman'da 44, Siirt'te 42, Mardin'de 39 ve Şırnak'ta ise 38 derece civarında olması bekleniyor. Mevsim normalleri üzerindeki sıcak havalar nedeniyle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında kronik rahatsızlığı olanlar, yaşlılar ve çocuklar ve kronik rahatsızlığı olan vatandaşların açık alanda bulunmamaları ve güneş çarpmasına karşı dikkatli ve tedbirli olmaları gerektiği kaydedildi.

Meteorolojiden Güneydoğu’ya Uyarı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Güneydoğu'daki bazı iller için kuvvetli rüzgar ve fırtına uyarısında bulundu. Meteorolojiden yapılan açıklamaya göre, rüzgarın yarın Hakkari çevreleri ile Siirt, Şırnak ve Bitlis'in doğusunda güney ve güneybatı yönlerden kuvvetli ve fırtına, yer yer yüksek ve açıklarda hamleli kuvvetli fırtına şeklinde esmesi bekleniyor. Ağaç ve direk devrilmesi, çatı uçması ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekiyor.

Kuru Meyve İhracatında Artış

Güneydoğu Anadolu'dan geçen yıl 365 milyon 329 bin dolarlık kuru meyve ve mamulleri ihracatı gerçekleştirildi. AA muhabirinin, Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerinden derlediği bilgilere göre, Güneydoğu Anadolu Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği üyesi firmalar, geçen yıl 96 ülke ve serbest bölgeye 55 bin 251 ton kuru meyve ve mamulleri gönderdi. Sektör, bu ihracat karşılığında 365 milyon 329 bin dolar gelir elde ederek, 2023 yılında yaptığı 296 milyon 119 bin dolarlık ihracatını yüzde 23,4 artırdı. En fazla geliri 150 milyon 734 bin dolarla Antep fıstığından elde eden sektör, kuru kayısıdan 144 milyon 964 bin dolar, kuru incirden de 20 milyon 980 bin dolar kazanç sağladı. Antep fıstığı zirveye çıktı Güneydoğu Anadolu'nun ihracatında yüzde 41,3'lük paya sahip olan Antep fıstığı, bir önceki yıla göre yüzde 36,4'lük ihracat artışı ile önceki yılın birincisi kuru kayısıyı geride bıraktı. En yüksek satış 75 milyon 841 bin dolarla Almanya'ya yapılırken, bu ülkeyi 42 milyon 903 bin dolarla İtalya ve 36 milyon 800 bin dolarla ABD takip etti. GAİB Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Çıkmaz, 2024 yılının kuru meyve ihracatçıları için verimli geçtiğini, hedefleri tutturduklarını söyledi. Mevcut potansiyeli, bu yıl da artırarak devam ettirmek istediklerini belirten Çıkmaz, "2024 yılında hedeflediğimiz ihracat rakamlarına ulaşmış olup, 2025 yılında daha yüksek bir performansla ihracatımızı arttırmayı hedefliyoruz. Bu kapsamda Anadolu'nun bereketli topraklarında yetişen ürünlerimizin, uluslararası arenada tanıtımını yapmaya devam edeceğiz. Hedefimiz yüksek katma değerli ürünlerle dünya pazarlarında daha etkin olmaktır." ifadelerini kullandı.

Turistlerin Konaklaması İçin Çalışma

GAP Bölge Kalkınma İdaresi (BKİ) tarafından uygulamaya konulan yeni "GAP Eylem Planı" kapsamında yerli ve yabancı turistlerin bölge kentlerindeki konaklama sürelerinin uzatılması hedefleniyor. GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Hasan Maral, bölgede sulama, enerji ve tarımın yanı sıra aralarında turizmin de bulunduğu yaklaşık 300 sektöre destek verdiklerini söyledi. Köklü tarihi, doğal zenginlikleri ve inanç turizmi alanındaki potansiyeliyle bölgenin her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti ağırladığını hatırlatan Maral, 2024-2028 dönemini kapsayan yeni GAP Eylem Planı kapsamında turizmin önemli bir yer tutacağını vurguladı. Maral, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Göbeklitepe, dünyanın en büyük doğal akvaryumu kabul edilen Balıklıgöl, Nemrut Dağı, Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri, doğal güzellikleriyle Halfeti, Hasankeyf, Botan Vadisi ile Cudi Dağı gibi mekânlardaki geçirilen vaktin süresini uzatmayı hedeflediklerini dile getirdi. Bölgenin turizm potansiyelinin dünya ile rekabet edebilecek düzeyde olduğunu anlatan Maral, bölge illerinin turizm potansiyelinin destinasyon şeklinde ziyaretçilerin beğenisine sunulduğunu ifade etti. "Bölgenin kalkınmasında itici güç" Bölgenin gelecek vizyonu açısından turizmi önemli bir unsur olarak gördüklerini vurgulayan Maral, şunları kaydetti: "Turizm bizim bölgenin kalkınması için itici güçlerden birisidir. Bölgeye çok sayıda son dönemde turist çekiliyor. UNESCO kalıcı ve geçici miras listesinde yaratıcı şehirlerimiz, eserlerimiz var, buralar ilgi odağı haline geldi ama bizim bir an önce rotalarımızı işlevlendirmemiz, bölgeyi bütüncül bir bakış açısıyla tanıtmamız ve bölgeye daha fazla nitelikli turist çekmemiz gerekiyor. Çünkü geceleme oranları da zaten bu durumu gösteriyor. Şu anda Türkiye'de ortalama geceleme sayısı 2.6 seviyesindeyken biz 1.6 seviyesindeyiz. Konaklama arzını arttırıp altyapıyı iyileştirerek yeni dönemde geceleme sayısını ülke seviyelerine ulaştırmayı öngörüyoruz." Maral, bölgenin turizm alt yapısının iyileştirilmesi, ulusal ve uluslararası alanda tanıtılmasına yönelik çalışmalara da devam edeceklerini belirtti.